FAS(D)

Wat is FAS(D)?
Het Foetaal Alcohol Syndroom Disorder (FASd) is een door alcoholgebruik veroorzaakte geboorte-afwijking. Een kleine hoeveelheid kan al een negatief effect hebben op het ongeboren kind. Bij grotere hoeveelheden stijgt de kans op nog ernstigere schade.
De effecten die alcohol kan hebben op een ongeboren kind werden tot voor kort in Nederland nauwelijks herkend door hulpverleners. Sinds een jaar of twee wordt er in de media wat meer aandacht aan besteed.
Alcohol is voor het lichaam een giftige stof. Als een zwangere vrouw alcohol drinkt, komt deze stof via het bloed ook in het lichaam van het ongeboren kind. Alcohol wordt via de maag en de dunne darm in het bloed opgenomen en daarna afgebroken door de lever. Voor een baby is deze giftige stof moeilijk af te breken. Vooral de hersenen zijn gevoelig voor alcohol.

  • Een ongeboren kind kan ernstig beschadigd raken door alcohol. Deze beschadigingen duren een leven lang. Kinderen met veel problemen die worden veroorzaakt door alcoholgebruik tijdens de zwangerschap hebben FAS(d).
  • Kinderen met FAS(d) zijn vaak overgevoelig voor tast, geluid en fel licht. Andere kenmerken zijn hyperactief gedrag, tics, angsten, laag IQ, korte termijn geheugen en woede uitbarstingen.
  • Sociaal emotioneel lopen ze vaak achter, ze gedragen zich jonger dan leeftijdsgenoten.

Opvallend gedrag is:

  • Ze beheersen onvoldoende het vermogen om impulsen te onderdrukken en op het juiste moment het eigen gedrag te kunnen stoppen. Ze kunnen nauwelijks inschatten wat het gevolg is van het eigen gedrag en welk effect het eigen gedrag heeft op anderen.
  • Kunnen explosief reageren op onverwachte momenten
  • Gewetensontwikkeling is nauwelijks aanwezig, er is geen besef van oorzaak en gevolg. Dit maakt ze erg kwetsbaar en is daardoor makkelijk te beïnvloeden.
  • Vaak hyperverbaal, praten constant en onsamenhangend.
  • Stemmingswisselingen: Jantje lacht, Jantje huilt
  • Heftige driftbuien, die ze na afloop helemaal kwijt zijn, alsof er niets is gebeurd
  • Drammerig als ze iets in hun hoofd hebben
  • Andere mensen en dieren pijn doen
  • Op een negatieve manier aandacht eisen, waarbij ze soms een anderen pijn doen
  • Ze hebben onvoldoende capaciteit om emotionele reacties te reguleren.
  • Ze hebben vaak moeite met verbaal-auditieve prikkels, ze hebben tijd nodig om aangeboden informatie te verwerken.
  • Op latere leeftijd spelen problemen als schoolverlating, aanvaringen met justitie, seksuele ongeremd gedrag en alcohol- en drugsproblemen soms een grote rol. Jongeren met FAS zijn zeer moeilijk te begeleiden, ook omdat de maatschappij niet passend op hen reageert.
  • Onbegrip, geen goede voorzieningen op allerlei niveaus, maken de toegang tot zorg enorm moeilijk. Kinderen met FAS(d) kunnen vaak niet zelfstandig functioneren als ze de volwassen leeftijd hebben bereikt. Ze hebben vaak levenslang intensieve begeleiding nodig.

FAS(d) heeft gevolgen voor baby en kind:

  • Een lager geboortegewicht en een geringere lichaamslengte. Het kind groeit ook na de geboorte langzamer.
  • Een kleinere schedel. Soms ook afwijkingen aan het gezicht zoals een platte neus, smalle bovenlip en smalle oogspleetjes.
  • Een minder goed ontwikkeld zenuwstelsel. Pasgeboren kinderen zijn moeilijker te voeden. Ze slapen slechter en huilen vaak.
  • Op latere leeftijd zijn ze hyperactief. Ze hebben taal- en leerproblemen, kunnen zich moeilijker concentreren en hebben geheugenstoornissen.
  • Neurologische schade en geestelijke achterstand. Deze afwijkingen zijn permanent. De gemiddelde IQ’s zijn laag.
  • Gedragsproblemen zoals: hyperactief, agressief, onhandel­baar en onvoorspelbaar gedrag.

De beschadiging veroorzaakt door FAS(d) geeft een hoog risico op:

  • Hersenbeschadiging
  • Groeiachterstand
  • Moeizame ontwikkeling qua motoriek
  • Afwijkingen aan gezicht en/of handen
  • Afwijkingen aan hart, longen, lever en andere organen

Volwassenen met FAS kampen vaak met:

  • Sociale problemen thuis en op het werk
  • Problemen om situaties in te schatten
  • Onvolwassen gedrag
  • Depressies en andere psychische problemen
  • Beïnvloedbaarheid
  • Verhoogd risico op verslavingen
  • Asociaal en crimineel gedrag